Tussen hemel en zee

Anderhalf jaar geleden nog dacht ik dat ik voorlopig niet weer in China zou komen. En nu ben ik er gewoon weer!

Het is wel echt anders dan anders. Ten eerste word ik vooral geacht te werken. Ten tweede ben ik in een China dat ik nog niet eerder had leren kennen. In dure hotels in afschuwelijke business wijken. Van die wijken waar je ook niet zomaar uit komt dus, zonder kleine winkeltjes en zonder eten op straat.

Maar het was een buitenkans. Omdat de internationale marketing van onze universiteit een tijdje op een heel laag pitje heeft gestaan, was er nu budget om mensen van de faculteiten mee te nemen naar een aantal onderwijsbeurzen. En China is, ook op onderwijsgebied, een groeimarkt. Een lastige, dat wel. Maar mede daarom ben ik hier. Om samen met mijn collega de universiteit te promoten en studenten te werven in een persoonlijk gesprek. In het Engels, want als hun Engels niet goed genoeg is, kunnen ze ook niet bij ons terecht. Soms betekent dat toch Chinees spreken, als er ouders mee komen, of ouders namens hun kinderen informatie vergaren.

Vier steden, zes beursdagen, twee alumni dinners, een conferentie op een van de universiteiten, een welkomst- en evaluatiediner van de Nederlandse organisatie… we worden goed bezig gehouden. Gelukkig bleef er nog een middag en her en der een uurtje over om het echte China weer even in te duiken, zodat ik ook nog mijn hart kon ophalen. En ik geniet ervan. Over een paar dagen zit ik weer gewoon op kantoor. (In een land waar wel toegang is tot Facebook en Twitter, want daar kan ik hier niet bij. Chinese censuur. Iemand mag namens mij wel een linkje posten naar dit blogje hoor! )

Die jetlag valt toch niet helemaal te ontkennen. Ik laat jullie nog wat foto’s zien en ga me dan maar voorbereiden op morgen. Dan begint het gewone leven weer…

Het zit er alweer op. En ik vind het prima. Straks mijn rugzak inpakken en morgen na het ontbijt richting vliegveld. Terug ‘to where I belong’, naar Cor en Sterre. Ik heb genoeg souvenirs verzameld, xiao long bao en rijst gegeten, bezienswaardigheden gezien en regen gehad. Ik heb het huis van Sun Yatsen gezien en zijn stem gehoord. De tempel van de Jaden Boeddha en de Historisch Museum van Shanghai in de televisietoren bezocht. Veel gelopen en in taxi’s gezeten.

En van die typisch Chinese dingen meegemaakt waar je graag over vertelt. Want zeg nou zelf, je gaat toch niet naar een vreemd land zonder je te verbazen over hoe anders het is? Als het een hele dag regent, is ronddwalen in een mega-supermarkt een leuk tijdverdrijf. Kijken wat ze allemaal verkopen. En grinniken om het feit dat er meer personeel dan klanten rondloopt: bij elke productsoort, bij elke diepvrieskist, soms zelfs meer dan een medewerker om je van dienst te zijn. Maar als het niet regent, is een avondwandeling over de Bund ook best leuk. Ook al is er van de rivier en de overkant van het water zo weinig te zien, omdat de hele boulevard afgesloten is vanwege een renovatie – voor de Expo 2010. Toch grappig om te zien dat ze ondertussen de doorgaande weg ook gelijk maar afbreken, terwijl het verkeer er nog gewoon overheen raast. Maar als het nodig is, zetten ze gewoon nog wat extra verkeersregelaars in. Er zijn toch mensen zat. En ondanks dat op alle drukke kruispunten stoplichten zijn, moet er tijdens spitsuren echt nog een verkeersregelaar bij om de signalen van de stoplichten te bekrachten. Anders (zo legde een taxichauffeur uit) staat binnen de kortste keren alles midden op het kruispunt vast en kan niemand meer een kant uit.

Maar goed, toen iemand mij vroeg wat nu de verschillen zijn tussen China en het Westen, moest ik even nadenken. Er is zoveel anders, maar ook zoveel hetzelfde. De Chinezen eten ook aardappel. En in Nederland is de bakfiets intussen ook aardig ingeburgerd. En als iemand in de rij bij het loket wil voordringen terwijl ik aan de beurt ben, geef ik haar gewoon een zet. De verschillen zijn eigenlijk maar subtiel. Nou ja… Misschien ben ik inmiddels al een halve Chinees?

Ik gaf de enige bedelaar die ik tot dan toe had gezien vijf yuan en voelde me, toen ik verder liep, gelijk schuldig. Wat is nou vijf yuan? Zestig cent! Ze had me wel twee keer hartelijk bedankt, de brede lach straalde van haar oorspronkelijk mooie, maar verminkte gezicht af. Maar ik geef zoveel meer geld uit aan dingen die ik niet echt nodig heb…
Aan de andere kant: ik heb vanmiddag voor zo’n zelfde bedrag een eenvoudige, maar goede lunch gehad. Ze heeft dus in ieder geval een maaltijd gewonnen, dat is dan een troost.

Shanghai is een moderne, mondaine stad. Ze hebben de Coolsingel nagebouwd in een straat waar een paar eeuw terug al flink handel werd gedreven en je vindt er de meest luxe winkels en chique bars. Maar neem je een zijstraat en ga je een keer links en twee keer rechts, dan ben je ineens weer in het ‘gewone’ China. Met kleine tweekamerwoningen waarvan de voorgevel gelijk dienst doet als winkelpand. Waar men handelt om te overleven in plaats van om de winst te verdubbelen. Daar kost een bak noedels een euro, terwijl je voor een cappuccino op de Coolsingel vijf euro betaalt. Shanghai heeft het allemaal. En zo’n winkelstraat is leuk, maar ergens op een gammel bankje je noedels eten en uitgebreid de tijd nemen om te kijken en te luisteren en een praatje te maken, dat is nog veel leuker!

Ik dwaalde vanmiddag weer wat door de straten. Het was baggerweer vandaag, en ik twijfelde de hele tijd: zal ik links of rechts, of toch maar weer met de taxi naar huis? Mevrouw de straatveger had net de laatste plastic zak in haar container gegooid en wachtte tot er weer iemand wat op straat zou gooien. Ik bood haar mijn snoepgoed aan dat ik net gekocht had, maar toch niet zo lekker vond. Zij vond het wel lekker en bood mij haar stoel aan. Toen ging ik haar maar de vragen stellen die de Chinezen anders altijd aan mij stellen: waar kom je vandaan? Hoe lang ben je al in Shanghai? Waar zijn je man en kind? Ze was met haar volwassen zoon vanuit de provincie hier naartoe gekomen en verontschuldigde zich: als je wat ouder bent, vind je zo makkelijk geen beter werk. Ik denk dat er talloze mensen als zij in Shanghai rondlopen, het was me al opgevallen dat de straten zo bijzonder schoon zijn.

Mijn schoenen waren doorweekt, maar ik deed er nog een paar straatjes bij. En trof toen een taxichauffeur die ook wel zin in een praatje had. Hij heeft me geleerd wat het woord is voor wat ik doe voor mijn geld: zhao sheng. Ik heb ondanks het baggerweer wel weer een leuke dag gehad. Je bent hier nooit alleen en er is altijd wel iets te beleven

Het is heerlijk om weer in China te zijn. Al is het berekoud, ook op mijn logeeradres, en mag ik nog blij zijn dat het niet regent en dat ik een rugzak vol kleren heb meegenomen, ik geniet volop. Fietsen door Shanghai, tussen (een beetje) oude architectuur en (veel) hoge gebouwen. Van etensgeur naar etensgeur. Dikke auto’s en veel te hoog opgeladen bakfietsen ontwijkend. Ik ga me hier de komende dagen nog wel vermaken.

Vanavond ben ik met mijn “gastgezin” uit eten geweest in een Sichuanees restaurant. Sichuan is een Chinese provincie met een heel eigen cultuur en lekker heet eten. In dit restaurant elke avond een acteur die een spel doet met maskers. Ook Sichuan-stijl denk ik. Elke keer als je met je ogen knippert, heeft hij weer een andere op. Leuk spektakel, geen wonder dat je hier maar beter van tevoren je tafel kan reserveren!

En tuurlijk mis ik Cor en Sterre wel, maar het is ook relaxt om een paar dagen je eigen gang te kunnen gaan. Ik heb al een boek uit ook

Ik weet niet meer precies wat de aanleiding was, maar een paar maanden terug, een halfjaar misschien al wel, had ik ineens zo’n zin om naar China te gaan. En dat gevoel kwam een tijdje terug weer bovendrijven. Dus nu heb ik geboekt, vanmiddag, voor over een week of zeven. Tien dagen Shanghai. In mijn uppie. Nou ja, niet helemaal. Ik logeer bij de vriendin waarmee ik mijn eerste reis naar China maakte, in een tijd waarin ik ook al zoiets had van: “Als je iets heel graag wilt, moet je ervoor gaan.” Dat is een reis van vier maanden geworden toen. Dat was mijn langste reis naar China. Dit wordt mijn kortste. Maar oh… wat gaat ie leuk worden!

Wordt vervolgd.

Het kost me nog enige moeite om er tijd voor in te ruimen, maar het begin is er. De creatieve in mij komt weer om het hoekje kijken. En die heeft gedaan wat al heeeeel lang op de verlanglijst stond.

Kijk:

In 2004 vond ik op een markt in Yunnan een geborduurde doek, die ik echt helemaal gorgeous vond. Qua kleuren, de fijne draad, het patroon, alles was mooi. Dat hebben ze aan me gezien, dat ik daar weg van was, want hoe vaak ik ook weg liep, en weer terugkwam met een nieuw bod, en weer weg liep, het lukte me niet de prijs te laten zakken tot iets normaal Chinees. Uiteindelijk heb ik hem toch gekocht voor veel geld. En geen moment had ik spijt. Thuis heb ik hem ingelijst en aan de muur gehangen, daar waar er geen zon bij kon. En elke keer als ik er langs liep, was ik weer verliefd.

Ik had hem ook gekocht met de wetenschap dat het een draagdoek was, en het idee dat ik daar misschien eens een kind mee zou dragen. Als…

Nu vond ik dat het er toch eens tijd voor werd. Alhoewel, ik twijfelde nog, want misschien zou ik hem verprutsen. Maar goed, met wat tips en goede moed heb ik op de markt stof gekocht en ben ik mijn naaimachine gaan inwijden. En zie daar.

Me so proud!

Lhasa hermetisch afgesloten, toeristen moeten vertrekken… Ik vond het op zich wel slim van de Tibetanen om te demonstreren tegen de Chinese overheersing nu er zoveel internationale aandacht is door de Olympische Spelen, maar oh, ik hou mijn hart vast. Nu alle ‘pottenkijkers’ gebannen worden, kan het Chinese leger zijn gang gaan en er zal weer veel en zwaar mishandeld worden. Narigheid…

"China overweegt maatregelen tegen bloggers. PEKING – De Chinese overheid is niet blij met de stijgende populariteit van het bloggen in China en wil gebruikers verplichten zich te registreren onder hun echte naam. Zo kunnen bloggers bestraft worden als ze zich niet aan de strenge censuurwetten houden." (Nu.nl)

China is een mooi land om vakantie te houden, maar voor de rest… Het blijven rare Chinezen. Met name de Chinese overheid dan, die zijn het stadium van mussen uitroeien omdat die het graan van het volk opeten (Grote Sprong Voorwaarts, 1958-1961) nog niet echt voorbij.

Wij zoeken het dit jaar in een andere windrichting. In maart gaan we twee weken (georganiseerd) rondreizen in Marokko. Koningssteden, markten, woestijn, Atlasgebergte: vanalles wat. Alleen de zee gaan we niet zien, puur uit zelfbehoud… haha, nee hoor, niet echt. Het zit toevallig niet in het pakket. Maar het gaat toch wel een mooie trip worden!

De reis vanaf het Lugu Meer terug naar Lijiang was prachtig. Het was jammer dat we net de roeiwedstrijden (dragon boat races) moesten missen, als iemand de moeite had genomen ons te vertellen dat die die dag gehouden zouden worden, dan waren we misschien wat langer gebleven. Maar zo heel veel dagen hebben we hier toch niet meer, en het was goed weer om te reizen. De weg door de bergen ging tientallen meters omhoog en weer naar beneden, soms reden we over de rug van een berg en hadden we aan twee kanten geweldig uitzicht, we hebben onze ogen uitgekeken en veel gefotografeerd. Morgen reizen we van hier weer naar een andere plaats in het noorden, Zhongdian, ook wel ‘Shangrila’ (dicht bij de Tibetaanse grens), en die tocht belooft ook veel goeds. Als de weergoden het toelaten. We zijn met onze oosterse vrienden naar het hotel gegaan waar ze eerder ook verbleven. Iets goedkoper en veel gezelliger dan waar we eerst zaten. Dit hotel, of beter gezegd gasthuis, heeft de bouw van een traditioneel Naxi-huis, met aan drie kanten leefruimte en de vierde zijde een muur met entree naar de binnenplaats. Het merendeel van de gasten is Japans, wat heel gezellig is, zeker als ze een biertje op hebben en meer Engels gaan praten. De vrouw die samen met haar man en twee meisjes de zaak runt, kookt elke avond voor iedereen die mee wil eten (tegen vergoeding), en zo zaten we om zeven uur vanavond met zestien gasten op de binnenplaats en werd het ene na het andere gerecht op tafel gebracht. Na het eten werd iedereen gesommeerd ‘thuis’ te blijven, want we zouden een feestje hebben – een van de meisjes die hier in dienst is, bleek jarig te zijn. We hebben cadeautjes voor haar gekocht en er werd taart gesneden en bier geschonken. De stemming was vrolijk. Ik denk niet dat we ooit nog in Lijiang terug komen, maar mocht het toch gebeuren, dan zoeken we dit adres weer op.